خِرد، حلقه گمشده توسعه شهری

در حاشیه نمایشگاه اینوتکس ۲۰۱۸، به عنوان یکی از سخنرانان TEDxTehranSalon به صورت کوتاهی از لزوم توجه به خِرد در توسعه شهری گفتم و اینکه شهر هوشمند ابزار رسیدن به توسعه‌پایدار است و نه هدف توسعه شهری. دراین لینک می‌توانید این سخنرانی را ببنید.
حالا به این بهانه، کمی بیشتر درباره موضوع و چرایی انتخابش می‌نویسم:
در شهرسازی پارادایم‌های متعددی وجود داشت که برای منِ شهرسازِ مجذوب کارآفرینی، استارتاپ‌ها و ایده‌های خلاق و نوآوری شهری که می‌تواند به درآمدزایی برسد و در عین حال مشکلات شهری رو حل کند، کسل‌کننده بود. تا اینکه تابستان سال ۹۳ با مفهوم شهر هوشمند و آینده بهتر شهری آشنا شدم.

در مفهوم شهر هوشمند که اختلاف نظرهای متعددی وجود دارد، یک نکته مشترک و جالب وجود داشت: دیده شدن مشارکت کارآفرینان و استارتاپ‌ها در اقتصاد هوشمند و افزایش کیفیت زندگی شهری که به نظر من این عالی‌ترین سطح از سطوح مشارکت شهروندی است.

پژوهش در حوزه شهر هوشمند و آشنایی با تجارب شهرهای مختلف دنیا انتهایی ندارد و همچنان تا به امروز، با مرور اخبار و پیاده‌سازی ایده‌های جدید هوشمندانه، شگفت‌زده می‌شم. کافی است به مرور اخبار درباره ایده‌پردازی‌های ایلان ماسک یا فعالیت شهر هوشمند آمستردام و یا نتایج نمایشگاه سالانه شهر هوشمند بارسلونا بپردازیم.
هماهنطور که می‌دانید در کشورمان برای تحقق مفهوم شهر هوشمند چالش‌های متعددی وجود دارد. به علت تحریم‌های مختلف خارجی و مسدودسازی‌های داخلی دسترسی به فناوری‌ روز دنیا سخت و در موارد بسیاری غیرممکن شده است. در دیدگاه من، مهمترین چالش توسعه تفکر و مفهوم شهر هوشمند، فقدان نگاه ملی و یکپارچه به این موضوع است. برای سنجش اقدامات فراوان بخش خصوصی و دولتی در دستیابی به اهداف شهر هوشمند، لازم است در ابتدا واژه هوشمند و الزامات آن تشریح و تصویب شود تا با تنوع مفاهیم و تئوری ها مواجه نباشیم و اقدامات بخش های مختلف کشور قابلیت ارزیابی و سنجش و رصد پیدا کنند. چالش بعدی آموزش است. آموزش دستیابی به اهداف شهر هوشمند باید در سطوح مختلف برای افزایش کیفیت زندگی شهروندی ارائه شود. چگونه یک شهروند هوشمند می توان داشت؟ این موضوع نیاز به آموزش دارد تا در کنار توسعه و پیاده‌سازی هوشمندی در شهر، استفاده و کاربرد آنها برای شهروندان امکانپذیر و آسان باشد.
در کنار همه این چالش‌ها، سرمایه‌گذاری و همکاری بین‌المللی از موارد دیگری است که برای دستیابی به سطح قابل رقابت از شهر هوشمند به آن نیاز داریم. تجارب کشورهای مختلف و سرمایه‌گذاری روی پروژه‌های هوشمندسازی، به تحقق آنها کمک شایان توجهی می‌کند.

در کنار این چالش‌های کوچک و بزرگ اما فرصت‌هایی وجود دارد که اگر به آنها توجه شود می‌تواند تغییرات کوچک و حتی بزرگی ایجاد کند. مثلا ما نیاز داریم تجارب خودمان را با یکدیگر به اشتراک بگذاریم. لازم است باهم برای رسیدن به اهداف شهر هوشمند تلاش کنیم و با مدیریت دانش حاصل آمده، شبکه دانشی را شکل دهیم تا این مفهوم در گوشه و کنار کشور قابل دستیابی و پیاده‌سازی باشد. لازم است جهانی بیندیشیم ولی ضروری است که محلی عمل کنیم و به گونه‌ای محلی عمل کنیم که بیشترین تطابق با شرایط اجتماعی، اقتصادی و محیط‌زیستی شهرهای کشورمان را داشته باشد.
در کشورمان کلان‌شهرهای تهران، مشهد، اصفهان، شیراز و تبریز تلاش‌های قابل تقدیری برای تحقق اهداف شهر هوشمند انجام داده‌اند. همانطور که می‌دانید حرکت به سمت این موضوع نیازمند اختصاص اعتبار و توان فنی برای پیاده‌سازی از سوی شهرداری‌ها است و طبیعی است که کلان‌شهرها توان بیشتری برای اجرای این موضوع داشته باشند و شهرهای کوچکتر در سطوح پایین‌تری قرار گیرند. اما در سطح شهرهای با جمعیت کمتر، کرمانشاه و یزد به کمک نگاه همسوی مدیران استانی و شهری و درک درست از منابع و فرصت‌های استان‌شان، تلاش‌های ارزنده‌ای در این مسیر داشته‌اند. در مجموع تنها تهران در سطوح بین‌المللی شهر هوشمند نمود یافته است ولی همچنان مسیر طولانی برای قرار گرفتن یک شهر هوشمند در کلاس جهانی دارد.
در ادامه بهتر است نگاه متفاوتی به شهر هوشمند داشته باشیم یا بهتر بگویم به واژه هوشمند. هوشمندی غایتی ندارد و با توجه به سرعت توسعه فناوری در سراسر دنیا، نمی‌توان نقطه‌ای را به عنوان انتهای هوشمندی متصور شد. اما آیا پیروی از این روند پرشتاب صحیح است؟

با احترام به حجم هوشمندی مورد نیاز در ابعاد زندگی شهری، آنچه تسهیل‌کننده و پیش‌برنده توسعه شهری به سوی پایداری است، خِرد بهره‌مندی از هوشمندی است. مفهوم شهر هوشمند ابزاری برای دستیابی به توسعه پایدار شهری است و نه هدف غایی آن و نباید در ورطه بی‌پایان هوشمندی غرق شد. آنچه کیفیت زندگی شهری را تضمین می‌نماید بهره‌گیری از خرد است تا به اندازه لازم و کافی از ابزارهای مختلف توسعه استفاده کند.

غرق شدن در مفهوم شهر هوشمند تبعات منفی برای جوامع انسانی خواهد داشت. آیا سالمندان به راحتی از ابزارهای گوناگون و فناوری‌های متنوع استفاده می‌کنند؟ آیا اقشار کم‌برخوردار جامعه می‌توانند هزینه‌های بهره‌مندی از ابزارهای هوشمند و فناوری‌های روز را که روند قیمتی رو به رشدی دارند، پرداخت کنند؟ آیا می‌توان تعاملات انسانی در شهرها را هم‌پای توسعه فناوری، حفظ و تقویت نمود؟
حواسمان باشد که یک آرمانشهر لزوما شهری پر از ماشین‌های خودران، سنسورهای هوشمند، نمایشگرهای لمسی و خیابان‌هایی انباشته از ربات‌های خدمات شهری نیست. این تصویری از یک شهر ماشینی است نه شهری انسان‌محور که بالندگی او را تسهیل می‌کند. زیاده‌روی در تفکر فناورانه، انسان را از محور توسعه خارج می‌کند که تبعات جبران‌ناپذیری خواهد داشت.

ما در یک پیچ تاریخی قرار داریم، اگر همین یک‌بار فرصت داریم تا به کمک فناوری، شهر و شهروندان را به سمت توسعه‌پایدار هدایت کنیم بهتر است خردمندانه عمل کنیم.

این مطلب رو به بهانه انتشار ویدئوی تداکس سالن نمایشگاه اینوتکس، در تاریخ آذر ۱۳۹۷ در ویرگول نوشتم که از این لینک قابل دسترس هست.

۱۰
آذر ۱۳۹۷
نویسنده
دیدگاه‌ها بدون دیدگاه
برچسب‌ها

The Shift in Urban Technology Innovation from Top-Down to Bottom-Up Sources

The role models of smart cities as technological utopias have changed over the last 28 years from tech titans such as IBM and Cisco, with their wonderful levels of innovation, to do-it-yourself entrepreneurs. A wide range of activists, entrepreneurs, and civic hackers are tinkering their way towards a different kind of technological utopia, and are reimaging the smart city concept through prominent enablers such as smartphones, low-cost broadband, open data, and open-source technologies (Shueh ۲۰۱۵). Local governments, with the assistance of large-scale and expensive technologies, have always shaped urban and suburban infrastructures. “Urban tech” describes the emerging technologies that are being used to solve problems at the intersection of urbanization and sustainability, from reducing energy use and greenhouse gas emissions to reducing crime and increasing government efficiency (Baptiste ۲۰۱۵). Accordingly, urban tech startups develop creative solutions to the urban challenges that all citizens face; their concepts have widely transferable applicability in the urban-centric areas of mobility, economic development, sustainability, and urban services (Stephens ۲۰۱۴).

One smart city trend identified by the International Data Corporation, or IDC, predicts a growing adoption and awareness of the smart city concept by an expanding set of government leaders. This demand for strategy development and implementation road maps includes a wide range of actors, from cities and counties to states and central or federal government agencies. IDC predicts that by 2017, at least 20 of the world’s largest countries will create national smart city policies to prioritize funding and to document technical and business guidelines (Yesner Clarke 2015). Based on the benefits of Urban Tech for achieving sustainable development, it’s strongly recommended that local governments promote friendly environments for meeting technology entrepreneurs’ needs, such as setting rules, regulations, policies, and even easy access to technical requirements. Furthermore, by unlocking important public information and supporting policies of Open Government, urban managers will democratize access to services; enable innovation that improves the lives of citizens; and increase transparency and efficiency (NYC Digital 2011).

Most urban tech startups are less than a decade old, but they are already dramatically reshaping how citizens move around and reduce their energy consumption and carbon footprint (Abrahamson ۲۰۱۵). For instance, Uber is a mobile app that connects passengers with drivers for hire. One of Uber’s stated visions is providing a simpler form of transportation while creating economic opportunities for all. In addition to these goals, they have set a target of promoting environmental sustainability (“Uber (company)” ۲۰۱۶). Rachio allows users to remotely control home watering systems for lawns or gardens. The Rachio app works through a connection to Rachio information through home Wi-Fi and automatically adjusts for the right amount of water needed for lawn and water savings. Waze is a free mobile navigation app for smartphones that allows drivers to use live maps, real-time traffic updates, and other road data. Traffic slows citizens down and pollutes cities. This app brings drivers together to find the best alternatives. (Urbantech Radar ۲۰۱۶). No one can predict what the future of cities will look like – but we can get a glimpse of what’s possible by looking at some of the fastest growing startups currently reshaping the way people live and work in cities. The way cities work with emerging technologies is entering a new paradigm in which the city is not only the customer but, more often, the regulator and promoter of the best ideas as well (Baptiste ۲۰۱۵).

References

Alexis Stephens, ۲۰۱۴, “Startup Funder Shoots for Maximum Urban Impact,” last modified November 11, https://nextcity.org/daily/entry/urban-us-tech-startup-funding-city-apps.
Jason Shueh, ۲۰۱۵, “How Startups Are Transforming the Smart City Movement,” last modified September 1, www.govtech.com/How-Startups-Are-Transforming-the-Smart-City-Movement.html.
NYC Digital, ۲۰۱۱, Road Map for the Digital City; Achieving New York City’s Digital Future,” Digital edition.
Ruthbea Yesner Clarke, ۲۰۱۵, “۳ Smart City Trends to Expect in 2016,” last modified November 23, www.govtech.com/dc/articles/3-Smart-City-Trends-to-Expect-in-2016.html.
Shaun Abrahamson, ۲۰۱۵, “Urban Tech Startups and the Cities of the Future,” last modified March 31,http://knightfoundation.org/blogs/knightblog/2015/3/31/urban-tech-startups-and-cities-future.
Stonly Baptiste, ۲۰۱۵, “How Startups Solve Problems at the Intersection of Urbanization and Climate Change,” last modified March 25,http://citiesspeak.org/tag/urbantech-startups.
“Uber (company),” ۲۰۱۶, last modified January 16, https://en.wikipedia.org/wiki/Uber_(company).
“Urbantech Radar,” last modified January 18, ۲۰۱۶, http://radar.urban.us.

این یادداشتم در کتاب زیر در سال ۲۰۱۸ به چاپ رسید و به صورت آنلاین در لینک قابل دسترس است:

Urban Planet, Knowledge towards Sustainable Cities
Chapter 48: The Shift in Urban Technology Innovation from Top-Down to Bottom-Up Sources
from Part IV – Provocations from Practice
By Reyhaneh Vahidian
Edited by Thomas ElmqvistStockholm Resilience CentreXuemei BaiAustralian National University, CanberraNiki FrantzeskakiCorrie GriffithArizona State UniversityDavid MaddoxTimon McPhearsonNew School University, New YorkSusan ParnellUniversity of Cape TownPatricia Romero-LankaoNational Center for Atmospheric Research, Boulder, ColoradoDavid SimonChalmers University of Technology, GothenbergMark WatkinsArizona State University
Publisher: Cambridge University Press
DOI: https://doi.org/10.1017/9781316647554.050
pp 451-452

۲۰
اردیبهشت ۱۳۹۷
نویسنده
دیدگاه‌ها بدون دیدگاه
برچسب‌ها